Er was eens……

Bij een bezoek aan “ons Wijk” is er bijna geen ontkomen aan. De historie is tot in de straatstenen doordrongen. De stad kent een rijke geschiedenis met Romeinen, woeste Noormannen en de uitbundige bisschop David van Bourgondië. Stuk voor stuk hebben zij hun stempel gedrukt op en sporen achter gelaten in deze stad.

Wijk bij Duurstede heeft een bijzondere geografische ligging, namelijk waar de rivier de Rijn overgaat in rivier de Lek. Dit was dan ook de plek waar één van de belangrijkste handelssteden uit de Middeleeuwen zich bevond: Dorestad. Dit is echter niet de reden waarom Wijk bij Duurstede zo heet. De stad zelf is ooit ontstaan als een wijk bij kasteel Duurstede. Het gerucht gaat dat de inwoners van de woonwijk, hun huizen hebben gebouwd met stenen van het kasteel.

Rond 1300 kreeg Wijk bij Duurstede officieel stadsrechten, iets waar de bewoners vandaag de dag nog steeds trots op zijn. Inmiddels is Wijk bij Duurstede uitgegroeid tot een gemeente met ruim 24.000 inwoners.

Wist u dit van Wijk bij Duurstede?

Jacob van Ruisdael schilderde hier rond 1660 zijn beroemde schilderij “De molen bij Wijk bij Duurstede”, dat nu in het Rijksmuseum in Amsterdam hangt. De molen werd rond 1800 afgebroken door de molenaar zelf, maar het voetstuk hiervan is nog steeds te bewonderen.

De korenmolen Rijn en Lek, gelegen aan de walmuur, wordt vaak ten onrechte aangezien voor “De Molen van Ruisdael”. Desondanks is deze molen uniek: het is één van de weinige in Europa waar je onderdoor kunt lopen/rijden.

Bisschop van Utrecht David van Bourgondië vereerde Wijk bij Duurstede met zijn aanwezigheid van 1459 tot 1496. Deze man had grootse plannen met de Johannes de Doper kerk: deze moest namelijk hoger worden dan de Utrechtse Dom. Helaas was, mede door de exorbitante levensstijl van de bisschop, het geld redelijk snel op en moest de uitbreiding van de kerk worden gestaakt. Vandaag de dag is dit nog steeds te zien aan de onafgemaakte torentjes naast het carillon.

Recent onderzoek door de streekarchivaris heeft echter uitgewezen dat de fundamenten van de toren niet stevig genoeg zijn voor een echt hoge toren, dus is het bovenstaande verhaal waarschijnlijk in de loop der jaren door overlevering ontstaan.

Nieuwsgierig geworden naar de complete geschiedenis van Wijk bij Duurstede? Het VVV-kantoor verzorgt rondleidingen door de binnenstad langs belangrijke plekken uit de Wijkse geschiedenis.

tekst: Elisabeth van der Grift